• workshop | 100-180 min
• groep | 20 leerlingen
• taken | regie / acteur / foley* / muziek / camera / licht / opname / mengtafel / schrijver
• media | fictie / filmmaken / filmtaal / filmstudio / geluid / script / acteren / samenwerken

*foley is een technische term voor het maken van geluiden bij een speelfilm, vernoemd naar de uitvinder Jack Foley

Kuleshov en het tegenshot

Veel filmscenes zijn afwisselingen tussen shots van een persoon en shots van datgene waar de persoon naar kijkt. Over de wisselwerking tussen onze ervaring van de emotie van de hoofdpersoon en de gebeurtenissen waar hij naar kijkt is veel geschreven. Dit wordt dan meestal het Kuleshov effect genoemd naar een russische filmmaker en theoreticus die er mee heeft geëxperimenteerd.

Werkvorm

In de werkvorm tegenshot maken we optimaal misbruik van het bovengenoemde montage effect. We hebben uit een aantal scenes alle shots verwijderd die tonen waar de hoofdpersoon uit de betreffende scene naar kijkt. Met de groep geven we een nieuwe invulling aan de scenes door deze shots opnieuw te bedenken en maken. Ook de gehele soundtrack van de scene wordt door de groep gemaakt.

Bedenken en uitvoeren

Er wordt in 2 groepen aan de films gewerkt. Eén groep leert als filmcrew in een studio te werken. Ze proeven hier aan alle taken die tijdens een filmproductie nodig zijn, van camerawerk tot licht, geluid en soundtrack. De andere groep genereert ideeen en kleine scripts. Zij sturen steeds nieuwe regisseurs en acteurs richting de set. Op de set komen ze samen en verwerken een scriptje tot een filmscene met geluid. Door een slimme technische ingreep van IJver zijn deze scenes zonder montage direct klaar en te bekijken. Uiteraard wordt er af en toe van rol gewisseld als daar behoefte aan is. Afhankelijk van de grootte van de groep kunnen we flink de diepte in over de werking van alle filmische middelen of richten we ons meer op samenwerking en het snel bedenken en uitvoeren van veel ideeën.

De Filmstudio

In de filmstudio wordt gewerkt op een wijze die IJver ook inzet in de ‘dialoog’-werkvorm. Het beeld en geluid worden gescheiden van elkaar opgenomen, zoals bij cinema vaak gebeurt. Echter in de werkwijze van IJver worden beide tegelijkertijd opgenomen. Dit zorgt voor enige hilariteit, aangezien iemand de stem inspreekt van een ander, terwijl weer een ander het geluid van diens geblader in een tijdschrift produceert. Maar het biedt bovenal de mogelijkheid alle middelen aldoende te testen en fine-tunen. Wat verandert er nu eigenlijk als we het muziekje op een ander moment inzetten of tegelijk met een camerabeweging een geluid maken of het licht veranderen….

Een filmpje uit de workshop

Het bericht Tegenshot verscheen eerst op IJver.

• workshop | 100-180 min
• groep | 30 leerlingen
• taken | camera / interviewer / voice-over / gast / redactie / spin doctor* / beeldschakelen / mengtafel / opname
• media | mediawijsheid / journalistiek / presenteren / tv studio / framing / soundbites / maatschappij / meningsvorming / interviewen

*spin doctors helpen politici om in media de juiste toon en woorden te kiezen voor de overdracht van hun boodschap

“Live”

In de talkshow werkvorm maken we in heel korte tijd een aantal shows, die worden geproduceerd zoals een ‘live’ programma. Dat wil zeggen dat er bij de opnames meerdere camera’s staan, die ‘live’ worden geschakeld via een videomixer. Er is een introfilmpje (leader), dat wordt ingestart, er staan grote, felle lampen te schijnen op interviewers en gasten en zodra we draaien, gaan we in een take verder.

Werkvorm

De voorbereiding van een talkshow gaat in 2 groepen. Aan de ene kant is er het studiopersoneel,  interviewers en redactieleden. Zij leren hoe de studio technisch werkt en bedenken wat voor vragen zij gaan stellen. Hierin proberen ze te zorgen voor een opbouw, waarin een gast zijn verhaal kan doen, maar ook wel af en toe even kritisch aan de tand wordt gevoeld over zijn onderwerp.

Aan de andere kant bereiden gasten hun verhaal voor door met hulp van spin-doctors hun onderwerp uit te diepen. Zij doen een kort feitenonderzoek, bedenken welke punten ze willen maken en hoe ze dit het beste kunnen verwoorden. Ook doen ze een voorbereidend gesprek om in de praktijk vast te voelen, hoe het is om te moeten praten voordat de lampen op je staan te branden.

Opnames

Bij de opnames komen de twee groepen samen en kan het steekspel van het ‘live’ interview beginnen. Onder het oog van zoomende camera’s, tussen felle lampen en bekeken door wat publiek. De spanning is hoog en iedereen doet zijn best om zijn punten goed naar voren te brengen. Na een minuut of 10 is de opname geslaagd en kan er een volgende show worden opgenomen. Na een aantal opnames kunnen we de shows direct terugkijken.

Thema’s en onderwerpen

In de talkshow kunnen allerhande onderwerpen worden besproken. Vaak laten we leerlingen simpelweg zelf een onderwerp kiezen, waar ze een mening over formuleren. Maar de talkshow leent zich ook bij uitstek om allerlei vooraf bepaalde thema’s te bespreken. Een extra les om deze inhoud vorm te geven met de leerlingen is dan vaak wel nodig. Een paar onderwerpen waar we met leerlingen vaker talkshows over hebben gemaakt zijn bijvoorbeeld : apps en games, de toekomst, woonplaats en afkomst, vluchtelingen enzovoorts.

Mediawijsheid

Het maken van de talkshows spreekt al vele zaken omtrent mediawijsheid aan. Er komen uiteraard technische vaardigheden kijken bij het maken van de shows. Maar ook besteden we altijd aandacht aan de manier waarop de ‘werkelijkheid’ via framing, soundbites en spindoctors in medialand wordt gepresenteerd.

Daarnaast verzorgen we de talkshow ook als compleet project rondom apps en games. Hierbij reflecteren jongeren spelenderwijs op hun eigen mediagebruik. Ook hebben we het in de voorbereidende lessen over bronnenonderzoek en zoekvaardigheden op het internet. Op deze wijze is het een kant-en-klaar project rondom alle aspecten van mediawijsheid.

Het bericht Talkshow verscheen eerst op IJver.

• workshop | 100-180 min
• groep | 30 leerlingen
• taken | regie / acteur / foley* / muziek / camera / licht / opname / mengtafel / schrijver
• media | fictie / filmmaken / filmtaal / filmstudio / geluid / script / acteren / samenwerken

*foley is een technische term voor het maken van geluiden bij een speelfilm, vernoemd naar de uitvinder Jack Foley

1 gesprek 2 teams

In een dialoog-workshop werken twee groepen in 2 verschillende lokalen aan dezelfde film.  In deze film lijkt het of twee karakters samen aan dezelfde tafel een gesprek voeren. In werkelijkheid heeft de ene groep alle zinnen opgenomen die worden uitgesproken door het ene karakter en de andere groep die van de andere. Voordat we de groep splitsen wordt eerst de aanleiding van het verhaal samen bedacht. Vanaf het moment dat de groepen uiteen gaan wordt steeds beurtelings een zin bedacht, vormgegegeven en opgenomen. Een harde schijf met hierop de opgenomen zinnen vormt de enige vorm van communicatie tussen de teams. Hetzelfde filmpje krijgt zo gestalte terwijl het wordt bedacht en gemaakt. Iedere keer krijg je als team weer een antwoord dat je totaal niet verwacht en moet je proberen je verhaal een nieuwe wending te geven en de informatie van het andere team naar je hand te zetten. Het werkt voor de jongeren als een spel waarin ze elkaar de loef af willen steken en dit moet via film en de filmische vertelconstructie van de dialoog.

samenwerking  

Binnen de teams wordt gewerkt aan de samenwerking en het langzaam, hands-on onder de knie krijgen van alle filmische middelen. In ieder team heeft iedereen een taak bij het filmen van de shots. Deze taken komen overeen met de taken die ook gebeuren bij het maken van bioscoopfilms, met dien verschille dat veel zaken die bij professionele films na elkaar in het maakproces gebeuren in de IJver studio tegelijkertijd plaatsvinden. Dit noodzaakt iedereen tot veel onderlinge afstemming.

de studio en het maakproces

In de IJver filmstudio’s zit het hele filmmaakproces verscholen. Alleen de volgorde waarin dingen gebeuren is anders. Ten eerste bedenken we het script terwijl we de film maken. Daarna nemen we evenals in werkelijke cinema het geval is alle beeld en geluid apart van elkaar op. In een normale film wordt echter eerst het beeld opgenomen en vervolgens alle geluid er weer bij gemaakt. Wij laten deze taken tegelijk plaatsvinden in onze filmset/studio’s. Hierdoor moet er heel veel extra worden afgestemd, is iedereen tegelijk bezig, kunnen we veel testen en proberen en hebben we direct resultaat !!

kortom

Kortom, wat in het resultaat lijkt op een soms wat verwarrend, maar verder “normaal gefilmd” gesprek, is eigenlijk het produkt van op twee plekken zwoegen en zweten om dingen tegelijkertijd te laten werken en langzaam al proberend en testend, rol voor rol, middel voor middel dat alomvattende medium film een beetje voor je te laten werken. Afhankelijk van het cognitief niveau van de groep, maar ook de duur van de workshop ligt de nadruk soms meer op hoe de filmische middelen daadwerkelijk werken en we een kijker kunnen manipuleren en soms meer op het überhaupt een samenwerkingsverband bewerkstelligen, waarmee we iets voor elkaar kunnen krijgen.

Het bericht Dialoog verscheen eerst op IJver.